محمد رضا واليزاده معجزى

681

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

مركزى هم‌عقيده بودند و جمعى هم به عنوان مهاجرت از ايران ، با دولت ايران آزاد به زعامت نظام السلطنه همكارى مىكردند و نظر كلى در اين اختلاف عقيده آن بود كه اگر دولتهاى آلمان و عثمانى از پيش بروند ايرانيان بگويند ما هم همين را آرزو داشته‌ايم ، كما اينكه بر خلاف منويات شاه و دولت با آنها همكارى كرديم ؛ رنج مسافرت و ناراحتيهاى مهاجرت را تحمل كرديم و علىرغم [ نظر ] دولت مركزى ، دولت ايران آزاد را به وجود آورديم و نظام السلطنه را كه ميهن‌پرست‌ترين و لايقترين رجال مملكت بوده در رأس آن‌دولت گذاشته‌ايم و دولت مركزى را اصلا دولت قانونى ايران نمىدانيم و كارهاى آن را خلاف مصلحت وطن خود دانسته‌ايم . و اگر متفقين فاتح شدند دولت مركزى و دارودسته مستوفى فتح و نصرت آنها را منتهاى آرزوى خود دانسته و بگويند ما كه دولت قانونى و رسمى ايران بوده‌ايم ، با متفقين همدست بوده و از نتايج آن بايد استفاده كنيم . با همه اين اظهار عقيده‌ها متأسفانه نه مرحوم مستوفى توانست در مقابل صدمات و خسارات ملت ايران در جنگ جهانى اول نتيجه و امتيازى تحصيل كند و نه نظام السلطنه با دولت آزاد موقتش ، كه بيچاره شريك و رفيق حاكم معزول شده بود . بارى نظام السلطنه بعد از كنار آمدن با خوانين بيرانوند به اتفاق والى پشتكوه ماليات بعضى نقاط را گرفتند و چون والى خط مشى ديگرى داشت و از دستورهاى حكومت مركزى ناگزير بود پيروى كند ، از نظام السلطنه جدا شده به پشتكوه رفت و نظام السلطنه هم دنبال اقدامات خود و مذاكره با آلمانها را گرفت و از محل معروف به « تنگ گاو شمار » به اتفاق اشخاص و متنفذين لرستانى به اسامى زير به بروجرد حركت كرد . از رؤسا و خوانين لرستان ، اشخاصى كه با نظام السلطنه از محل معروف به تنگ گاو شمار به بروجرد رفته‌اند كه با آلمانها پيمان اتحاد منعقد سازند به شرح زير بوده‌اند : 1 . شير محمد خان سگوند ايلخانى طايفه سگوند عالى خانى با سوارانش . 2 . كريم عادل كه او هم رئيس قسمتى از سگوند عالى خانى بود با سوارانش . 3 . حاج على خان سگوند با سوارانش . 4 . رستم خان طولابى با برادران و اقوام و كسانش . 5 . مير شيخ على خان ساكى به اتفاق كسان و نوكرانش . موقعى كه نامبردگان بالا در بروجرد پيش نظام السلطنه بودند ، مهر على خان امير منظم حسنوند كه از دوستان نزديك نظام السلطنه بود با جمعيت زياد از اليشتر حركت كرده در بروجرد